Gwadelupa.html

Ten artykuł dotyczy hasła: Gwadelupa. Zobacz też: Guadalupe.

Région Guadeloupe
Gwadelupa


Flaga Gwadelupy	Godło Gwadelupy

Hymn: La Marseillaise
(Marsylianka)

Zależne od

prezydent Nicolas Sarkozy

Szef rządu

Prezydent Gwadelupy Victorin Lurel

Powierzchnia
• całkowita
• wody śródlądowe

1 628 km²
0,26%

Liczba ludności (2006)
• całkowita
• gęstość zaludnienia

405 000
249 osób/km²

Jednostka monetarna

euro (EUR, €)

Rok utworzenia

wydzielenie z Antyli Francuskich
1775

UTC -4

GP/GLP/312

+590

Gwadelupa – departament zamorski Francji^[1] w Ameryce Środkowej, położony na kilku większych i kilkudziesięciu mniejszych wyspach w Małych Antylach m.in.:

Do 22 lutego 2007 w skład terytorium wchodziła również wyspa Saint-Berthélemy oraz północna część wyspy Saint-Martin, obecnie będące osobnymi terytoriami zależnymi Francji.

edytuj Historia

Swoją nazwę zawdzięcza Kolumbowi który w 1493 odkrył ją podczas swojej drugiej podróży do "nowego świata". Od 1946 roku Gwadelupa i sąsiednie wyspy, m.in. część Saint-Martin i Saint-Barthélemy, stała się departamentem zamorskim Francji. Z inspiracji komunistycznych władz kubańskich od 2 połowy lat 60. XX wieku zaczęły aktywnie działać na wyspie ugrupowania o orientacji lewicowej i lewackiej, których celem jest niepodległość wyspy. W latach 70. i 80 cieszyły się poparciem nawet kilkunastu procent Gwadelupczyków. Ugrupowania te do końca lat 80. XX wieku zorganizowały łącznie kilkanaście demonstracji proniepodległościowych. By rozładować społeczne napięcie, władze francuskie w roku 1982 zdecydowały się na ograniczone reformy decentralizacyjne i samorządowe. W ich wyniku Gwadelupa, będąc departamentem zamorskim Francji, uzyskała również status regionu zamorskiego. Z budżetu centralnego Francji wydzielono znaczne środki na rozwój tego biednego i przeludnionego terytorium. W 1998 roku wyspa uzyskała dodatkowe, ograniczone uprawnienia autonomiczne, m.in. powołano do życia Radę Regionalną. Działania te przyniosły skutek w postaci zaniku żądań niepodległościowych (popiera je 2-4% obywateli). Skuteczność działań władz francuskich potwierdziły wyniki referendum z 7 grudnia 2003 roku przy frekwencji wynoszącej 50,34% uprawnionych, większość z głosujących bo 72,98%, opowiedziała się za politycznym i administracyjnym status quo wyspy (departament i region zamorski Francji — DOM i ROM). Za autonomią wewnętrzną w ramach tzw. zbiorowości zamorskiej (collectivité d'outremer) na wzór innych francuskich terytoriów zależnych: Majotty, Polinezji Francuskiej, Saint-Pierre i Miquelon oraz Wallis i Futuna opowiedziało się tylko 27,02% głosujących. W tym samym referendum mieszkańcy podległych administracji na Gwadelupie wysp: Saint-Barthélemy i Saint-Martin, głosowali jednak za zmianą statusu (na zbiorowość zamorską) i odłączeniem od Gwadelupy. Jako integralna część Republiki Francuskiej, Gwadelupa jest pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej.

edytuj Geografia

Grupa 8 wysp pochodzenia koralowego i wulkanicznego w archipelagu Małych Antylach. Czynny wulkan La Soufrière na wyspie Gwadalupie (1467 m.n.p.m); Lasy tropikalne stanowią ok. 39% powierzchni.

edytuj Klimat

Podrównikowy wilgotny
Opady od lipca do października (roczna suma opadów 1800mm)
Średnia temp. w styczniu +25°C, w lipcu +29°C.
Częste burze tropikalne i cyklony

edytuj Gospodarka

Główną gałęzią gospodarki Gwadelupy jest turystyka (ok. 300 tys. rocznie) i rolnictwo; uprawa trzciny cukrowej, bananów, melonów, ananasów; hodowla bydła i trzody chlewnej oraz rybołówstwo; produkcja cukru z trzciny, rumu, mebli oraz cementu. Handel w głównej mierze z Francją oraz Martyniką.

edytuj Demografia

Powierzchnia: 1,8 tys. km²
Ludność: 405 000 mieszkańców (2005),w tym Mulaci(65%) , Murzyni (27%) i Kreole (8%)
Gęstość zaludnienia: 258 mieszk./km²
Najwyższe wzniesienia: La Soufrière (1 467 m)
Języki: francuski, kreolski
Religie: chrześcijaństwo, wierzenia voodoo
Większe miasta: Pointe-à-Pitre, Le Gosier, Sainte-Rose, Le Moule, Les Abymes, Baie-Mahault

edytuj Przypisy

↑ Nowa Encyklopedia Podręczna PWN, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa, marzec 2006

p • d • e Terytoria zależne Francji

Departamenty zamorskie	Gwadelupa (971) • Martynika (972) • Gujana Francuska (973) • Reunion (974)

Zbiorowości zamorskie	Saint-Pierre i Miquelon (975) • Majotta (985) • Wallis i Futuna (986) • Polinezja Francuska (987) • Saint-Barthélemy • Saint-Martin

Nowa Kaledonia	Nowa Kaledonia (988)

Terytoria bez stałej ludności	Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne (984) • Clipperton

Zobacz też: Podział administracyjny Francji

p • d • e

Państwa Ameryki Północnej

Antigua i Barbuda • Bahamy • Barbados • Belize • Dominika • Dominikana • Grenada • Gwatemala • Haiti • Honduras • Jamajka • Kanada • Kostaryka • Kuba • Meksyk • Nikaragua • Panama • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Salwador • Stany Zjednoczone • Trynidad i Tobago

Terytoria autonomiczne i zależne: Anguilla • Antyle Holenderskie • Aruba • Bermudy • Brytyjskie Wyspy Dziewicze • Grenlandia • Gwadelupa • Kajmany • Martynika • Montserrat • Navassa • Portoryko • Saint-Barthélemy • Saint-Martin • Saint-Pierre i Miquelon • Turks i Caicos • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych

p • d • e Unia Europejska

Państwa członkowskie	Austria • Belgia • Bułgaria • Cypr • Czechy • Dania • Estonia • Finlandia • Francja • Grecja • Hiszpania • Holandia • Irlandia • Litwa • Luksemburg • Łotwa • Malta • Niemcy • Polska • Portugalia • Rumunia • Słowacja • Słowenia • Szwecja • Węgry • Wielka Brytania • Włochy

Terytoria specjalne wchodzące w skład Unii	Athos (gr.) • Azory (port.) • Büsingen am Hochrhein (niem.) • Campione d'Italia (wł.) • Ceuta (hiszp.) • Gibraltar (bryt.) • Gujana Francuska (fr.) • Gwadelupa (fr.) • Livigno (wł.) • Helgoland (niem.) • Madera (port.) • Martynika (fr.) • Melilla (hiszp.) • Reunion (fr.) • Wyspy Alandzkie (fiń.) • Wyspy Kanaryjskie (hiszp.)

Oficjalni kandydaci	Chorwacja • Macedonia • Turcja

Terytoria, które wchodziły w skład EWG/UE	Algieria (1957-1962 jako de iure część Francji)^{potrzebne źródło} • Grenlandia (1973-1985) • Saint-Barthélemy (1957-2007, jako integralna część Gwadelupy) • Saint-Martin (1957-2007, jako integralna część Gwadelupy)