Inny świat (wspomnienia).html



Inny świat (pełny tytuł Inny świat. Zapiski sowieckie) – książka napisana przez Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, wydana po raz pierwszy w 1951 roku w Londynie po angielsku a w 1953 tamże po polsku (w Polsce została wydana w podziemiu, oficjalne dopiero w 1988 roku), łącząca różne gatunki literackie: opowiadanie, esej, portret psychologiczny, rozprawkę socjologiczną i polityczną. Tytuł książki to motto z powieści Fiodora Dostojewskiego Zapiski z martwego domu (w Polsce wydanej pod tytułem Wspomnienia z domu umarłych), który wyraża przekonanie autora, że łagier nie należy do normalnego, ludzkiego świata, lecz jest rodzajem chorej, odrębnej cywilizacji różniącej się od wszelkich dotychczasowych doświadczeń ludzkości.

Książka zawiera w sobie wspomnienia Gustawa Herlinga-Grudzińskiego z okresu pobytu w łagrze, na terenie byłego ZSRR, późniejszego pobytu w obozie pracy w Jercewie, na Syberii oraz zapis drogi, którą autor przebył, by znaleźć się w oddziałach polskich formowanych w Persji. Gustaw Herling-Grudziński został aresztowany przez NKWD w 1940 roku i oskarżony o działalność szpiegowską na rzecz obcego wywiadu. Podstawą oskarżenia były noszone przez niego niemieckie oficerki (które dostał od siostry) oraz niemiecko brzmiące nazwisko. Skazany na 5 lat, trafił do wspomnianego łagru.

W książce znajdują się szczegółowe, nieraz drastyczne, opisy życia więźniów. Dużo miejsca w książce zajmują analizy, interpretacje postaw, zachowań i emocji poszczególnych współwięźniów, a także wewnętrzne mechanizmy, odrębne kodeksy działania obozów, jako miniaturowych modeli sowieckiego państwa.

Jego sposób przedstawiania moralności człowieka czasów II wojny światowej, różni się od tego, przedstawianego m.in. przez Borowskiego. Grudziński stara się bronić człowieka.