Międzyrzecz.html

Ten artykuł dotyczy miasta Międzyrzecz. Zobacz też: Międzyrzec Podlaski miasto w województwie lubelskim, Międzyrzecz na Wołyniu i miejscowości o nazwie Międzyrzecze.

Współrzędne: 52°26'54" N 15°35'18" E52.4483333 15.5883333 (Międzyrzecz)

Międzyrzecz


Herb Międzyrzecza	Flaga Międzyrzecza

Gmina
- rodzaj

Międzyrzecz
miejsko-wiejska

Założono

2. połowa IX wieku

Tadeusz Dubicki

10,26 km²

Położenie

52° 26'54'' N
15° 35'18'' E

Wysokość

49,8 - 52,5 m n.p.m.

Ludność (2007)
• liczba ludności
• gęstość

18 539
1 806,9 os./km²

Strefa numeracyjna
(do 2005)

Kod pocztowy

66-300

Tablice rejestracyjne

FMI

Położenie na mapie Polski

Międzyrzecz

TERC10
(TERYT)

4081003024

0935529

Andrésy

Halderberge

Haren/Ems

Vlagtwedde

Urząd miejski³

ul. Rynek 1 66-300 Międzyrzecz
tel. 95 742-69-64; faks 95 742-02-28
(e-mail)

Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Strona internetowa miasta

Międzyrzecz (łac. Meserici, niem. Meseritz) – miasto w woj. lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyrzecz. W latach 1975-1998 administracyjnie należał do woj. gorzowskiego.

Spis treści

1 Położenie i warunki geograficzne
2 Symbole miasta
3 Kalendarium
4 Atrakcje turystyczne
5 Sport
6 Religia
7 Komunikacja
8 Administracja
- 8.1 Dotychczasowi burmistrzowie
9 Międzyrzeczanie
10 Międzyrzeckie ciekawostki
11 Miasta partnerskie
12 Przypisy
13 Zobacz też
14 Linki zewnętrzne

edytuj Położenie i warunki geograficzne

Miasto Międzyrzecz rozbudowało się w kotlinowatym i niezwykle malowniczym rozszerzeniu doliny Obry, w miejscu ujścia do niej Paklicy (stąd jego nazwa). Położone w środkowej części gminy Międzyrzecz, na wysokości od 49,8 m n.p.m. do 52,5 m n.p.m., aktualnie zajmuje powierzchnię 10,26 km², licząc 18 539 mieszkańców¹ (stan na 31 grudnia 2007), co daje gęstość zaludnienia 1 806,9 osób/km².
Maksymalna rozciągłość w osi północ-południe to 4 200 metrów^{potrzebne źródło}.
Maksymalna rozciągłość w osi wschód-zachód to 4 725 metrów^{potrzebne źródło}.

edytuj Symbole miasta

Zobacz więcej w osobnych artykułach: hejnał Międzyrzecza, herb Międzyrzecza, flaga Międzyrzecza.

edytuj Kalendarium

między VI w., a VIII w. n.e. - utworzenie na wyspie u ujścia Paklicy do Obry pierwszej osady słowiańskiej,
druga połowa IX w. n.e. - założenie na jej miejscu grodu warownego (jako głównego ośrodka plemienia dolnoobrzańskiego),
1001 - ufundowanie przez Bolesława Chrobrego eremu benedyktynów w lasach nieopodal grodu,
10 listopada 1003 - męczeńska śmierć wszystkich pięciu zamieszkujących tam benedyktyńskich mnichów (zwanych dziś Pięcioma Świętymi Braćmi Międzyrzeckimi),
1005 - pierwsza oficjalna i zachowana do czasów obecnych wzmianka o grodzie międzyrzeckim (zawarta w "Kronice" niemieckiego biskupa Thietmara z Merseburga),
29 stycznia 1230 - pierwsza wzmianka o kasztelanii międzyrzeckiej, z Teodorykiem jako kasztelanem,
1248 - nadanie Międzyrzeczowi praw miejskich na prawie niemieckim, jako jednemu z pierwszych grodów w Polsce,
1474 - zniszczenie miasta przez wojska na Macieja Korwina. Odbudowa miasta,
1485 - potwierdzenie przywileju lokacyjnego Miasta przez Kazimierza Jagiellończyka,
od XV w. - starostwo niegrodowe,
1520-1574 - odbudowa miasta, zniszczonego przez wojska niemieckie, podążające na pomoc Krzyżakom,
1574 - przejazd przez Międzyrzecz wybranego na króla Henryka Walezego,
od XVI w. - ośrodek protestantyzmu,
1606 - spustoszenie miasta przez wielki pożar,
1655-1718 - niszczenie miasta przez wojska niemieckie, rosyjskie i szwedzkie,
1710 - wielka zaraza,
1731 - kolejny wielki pożar,
1780-1806 - "złoty okres" w historii miasta, jako jednego z najważniejszych europejskich ośrodków handlu suknem,
od 1793 - po II rozbiorze Polski Międzyrzecz w zaborze pruskim,
26-27 listopada 1806 - wizyta cesarza Napoleona Bonapartego,
1919 - ze względu na dominację ludności niemieckiej Traktat Wersalski pozostawia miasto w granicach Niemiec,
od 1945 - po 152 latach przerwy miasto ponownie w granicach Polski; wysiedlenie ludności niemieckiej,
1946-1950 - miasto siedzibą powiatu w województwie poznańskim,
1950-1975 - miasto siedzibą powiatu w województwie zielonogórskim,
1975-1999 - miasto w granicach województwa gorzowskiego,
27 maja 1990 - utworzenie samorządowej Gminy Międzyrzecz, wraz z jej organami: burmistrzem, zarządem i radą,
1991 - założenie Stowarzyszenia "Kontakt", mającego zajmować się organizacją współpracy międzynarodowej Międzyrzecza z gminami partnerskimi,
1994 - oddanie do użytku nowoczesnej oczyszczalni ścieków,
1998 - obchody 750 rocznicy nadania praw miejskich,
od 1 stycznia 1999 - miasto siedzibą powiatu ziemskiego w województwie lubuskim,
grudzień 1999 - przyznanie Międzyrzeczowi, jako jednemu z polskich liderów współpracy zagranicznej, Złotej Gwiazdy Partnerstwa (podczas międzynarodowej konferencji w Bilbao),
2003 - obchody 1000-lecia grodu Międzyrzecz i tragicznej śmierci Pięciu Świętych Braci Międzyrzeckich,
23 sierpnia 2006 - oddanie do użytku nowoczesnej obwodnicy miasta.

edytuj Atrakcje turystyczne

ruiny zamku królewskiego z połowy XIV w., ufundowanego przez Kazimierza Wielkiego,
Zobacz więcej w osobnym artykule: Zamek w Międzyrzeczu.
rezydencja starostów międzyrzeckich z 1719 (od 1947 siedziba muzeum regionalnego - działy: archeologiczny, historyczny i sztuki),
oficyna dworska z początku XVIII w. (od 1947 siedziba muzeum regionalnego - dział rzemiosła artystycznego i kultury ludowej),
karczma dworska z XVIII w.-XIX w.,
dom bramny odbudowany w 1975, na wzór XVIII-wiecznego budynku, zniszczonego przez wojska radzieckie w 1945,
folwark zamkowy na skarpie na prawym brzegu Obry z początku XIX w.,
park wokół zespołu zamkowo-muzealnego, wraz z fosą okołozamkową i starorzeczem Paklicy,
ratusz z 1581, wielokrotnie przebudowywany, od 1813 w kształcie obecnym,
gotycki kościół parafialny pw. Św. Jana Chrzciciela z XIV w.-XVI w.,
fragmenty XVIII-wiecznego kolegium jezuickiego,
synagoga klasycystyczna z 1824,
późnoklasycystyczny kościół parafialny pw. Św. Wojciecha z 1834,
zespół szpitalny wraz z parkiem w Międzyrzeczu-Obrzycach z lat 1901-1904,
Międzyrzecki Rejon Umocniony (M.R.U.) - system podziemnych fortyfikacji militarnych z lat 1934-1936,
spływy kajakowe rzekami Obrą (zwłaszcza na odcinku Święty Wojciech-Gorzyca-Zalew Bledzewski) i Paklicą.

edytuj Sport

edytuj Religia

Na terenie Międzyrzecza znajduje się sanktuarium Pierwszych Męczenników Polski zwanych także Męczennikami Międzyrzeckimi albo Pięcioma Braćmi Męczennikami, którzy zginęli w nocy z 10 na 11 listopada 1003 r. najprawdopodobniej na terenie dzisiejszej wsi Święty Wojciech, nieopodal ówczesnego grodu Międzyrzecz. Kustoszami relikwii są księża pallotyni.^[1]

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Pięciu Braci Męczenników , Sanktuarium Pierwszych Męczenników Polski w Międzyrzeczu .

Na terenie miasta działalność duszpasterską oprócz Kościóła rzymskokatolickiego prowadzi również Kościół Boży w Chrystusie - protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym.

edytuj Komunikacja

W przeszłości Międzyrzecz był ważnym węzłem kolejowym, dziś pozostał jedynie istotnym węzłem drogowym, położonym na skrzyżowaniu drogi krajowej nr 3 (trasa europejska E 65 relacji Świnoujście - Jakuszyce) z drogą wojewódzką nr 137 relacji Słubice-Trzciel (droga krajowa nr 2).

Linia kolejowa relacji Gorzów Wielkopolski-Zbąszynek-Zielona Góra, obsługiwana przez szynobus lubuski.
Drogi:
- wojewódzkie - łącznej długości 4 920 m^{potrzebne źródło}
- powiatowe - łącznej długości 11 514 m
- gminne - łącznej długości 24 696 m

edytuj Administracja

Miasto jest siedzibą miejsko-wiejskiej gminy Międzyrzecz oraz starostwa powiatowego.

edytuj Dotychczasowi burmistrzowie

Zestawienie obejmuje okres od narodzin nowoczesnego samorządu (w 1990) do chwili obecnej.

1 kadencja (od 1990 do 1994) - Eugeniusz Ziarkowski
2 kadencja (od 1994 do 1998) - Władysław Kubiak
3 kadencja (od 1998 do 2002) - Władysław Kubiak
4 kadencja (od 2002 do 2006) - Tadeusz Dubicki
5 kadencja (od 2006 do 2010) - Tadeusz Dubicki

Ratusz w Międzyrzeczu

edytuj Międzyrzeczanie

Zenon Laskowik – legenda polskiej sceny kabaretowej lat 70. i 80. XX wieku, jeden z twórców Kabaretu TEY
Dawid Murek – czołowy polski siatkarz przełomu tysiącleci, reprezentant kraju, uczestnik Letnich Igrzysk Olimpijskich Ateny'2004
Mateusz Przywoźny (blady) - znany żużlowiec, przez 21 lat nieprzerwanie reprezentował barwy Stali Gorzów, obecnie jeździec Startu Gniezno

edytuj Międzyrzeckie ciekawostki

Ta sekcja może zawierać listę informacji trywialnych, plotkarskich i tym samym niepotrzebnych w artykule encyklopedycznym. Staraj się integrować ciekawostki z główną treścią artykułu. Jeśli "nie pasują" do treści – to czy na pewno są w artykule potrzebne? Po oczyszczeniu tej sekcji możesz usunąć szablon. Potrzebę wpisania ciekawostek możesz omówić w dyskusji artykułu.

Na przełomie XVIII i XIX w. Międzyrzecz stał się głównym centrum handlu suknem środkowo-wschodniej części naszego kontynentu, a sztandarowy wyrób tutejszych sukienników - Meseritzko (sukno międzyrzeckie), zdobywając najwyższe laury na rozlicznych wystawach, znajdowało zbyt w całej Europie, a nawet w odległych Chinach.
Dwudniowy pobyt w Międzyrzeczu Napoleona Bonapartego mógł zmienić losy całej Europy (a może i świata). Wieczorem 26 listopada 1806 miejscowy poborca podatkowy i żarliwy pruski patriota - nazwiskiem Sprengepiel - chcąc zgładzić cesarza Francuzów (znienawidzonego przez wszystkich pruskich narodowców), zaczaił się na niego na szczycie wieży ratuszowej. Ostatecznie - mimo, iż wódz stał w odległości zaledwie piętnastu stóp od niego - do zamachu nie doszło. Podobno niedoszłego zabójcę zniechęciła ogromna liczba napoleońskich wojsk, paradujących wówczas po międzyrzeckim rynku.
Do końca lat 50. w pobliżu Międzyrzecza istniała wieża Bismarcka.
W miejscowym muzeum (dawna siedziba starostów przy ul Podzamcze) znajduje się największa w Polsce kolekcja portretów trumiennych, tablic herbowych i inskrypcyjnych związanych z sarmackimi obyczajami pogrzebowymi. Portrety te były eksponowane w wielu znanych galeriach całego świata.
Na przełomie lat 50. i 60. w piłkarskiej drużynie Orła Międzyrzecz występował pewien uzdolniony junior. W sezonie 1964/1965 zadebiutował nawet w I zespole i rozegrał w nim kilka udanych spotkań. Podobno miał wszelkie predyspozycje, by osiągnąć w futbolu niezłe wyniki. Jednak po maturze wyjechał do Poznania i zdecydował się na robienie kariery w innej dziedzinie. Nazywał się Zenon Laskowik.
W sezonie 1977/1978 w barwach Orła Międzyrzecz zadebiutował Igor Bieriukow - radziecki żołnierz, służący w jednostce z podmiędzyrzeckiej Kęszycy Leśnej i mający za sobą występy w radzieckiej II lidze. W tamtych czasach ewenementem na skalę kraju był fakt występowania obcokrajowca na polskich boiskach piłkarskich, a zwłaszcza na poziomie zaledwie klasy okręgowej (dzisiejszej IV ligi).
W roku 1994 powierzchnia gminy Międzyrzecz powiększyła się o kilka km². Stało się tak, na skutek przyłączenia do niej terenów dawnej bazy wojsk radzieckich w Kęszycy Leśnej (obecnie wieś i sołectwo Kęszyca Leśna).
W lipcu 1994, podczas generalnego remontu budynku ratusza - w wieży stanowiącej jego zwieńczenie - odnaleziono metalową puszkę. Znajdowały się w niej pamiątki (zdjęcia, dokumenty, pieczęcie i monety) ukryte przez Niemców siedemdziesiąt lat wcześniej. Odkrycie to pozwoliło uzyskać mnóstwo cennych informacji o życiu i wyglądzie miasta w początkach XX wieku. Kolekcja udostępniona jest zwiedzającym w salach międzyrzeckiego muzeum regionalnego.