Neapol.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

Panorama Neapolu z Wezuwiuszem w tle
Panorama Neapolu z Wezuwiuszem w tle

Współrzędne: 40°50' N 14°15' EGeografia

Neapol
Herb Flaga
Herb Neapolu Flaga Neapolu
Państwo Włochy Włochy
Region Kampania
Powierzchnia 117 km²
Położenie 40° 50' N
14° 15' E
Wysokość 17 m n.p.m.
Ludność (2005)
• liczba ludności
• gęstość
1 000 470
8457 os./km²
Nr kierunkowy 081
Kod pocztowy 80100
Położenie na mapie Włoch
Neapol
Neapol
Neapol
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Neapol (wł. Napoli, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.

Neapol jest położony tarasowo nad Zatoką Neapolitańską (Morze Tyrreńskie) u podnóża Wezuwiusza.

W pobliżu Neapolu znajdują się:

Liczba mieszkańców: 993 386 (2004), a zespół miejski ponad 3 mln. Jest to trzecie pod względem zaludnienia miasto we Włoszech. Jest to też jedno z trzech miast włoskich posiadających metro, tzw. Metropolitana di Napoli (obecnie posiada 6 linii, ale w planach jest zwiększenie ich ilości do 10).

W Neapolu i okolicach mieszkańcy posługują się specyficznym dialektem neapolitańskim. Neapol stanowi główny ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy południowych Włoch. Jest to drugi co do wielkości przeładunków port we Włoszech. W Neapolu znajduje się uniwersytet założony w roku 1224 oraz liczne szkoły wyższe i placówki naukowo-badawcze. Mieści się tam ważny węzeł komunikacyjny, a także międzynarodowy port lotniczy Capodichino. Neapol jest licznie odwiedzany przez turystów z całego świata. Jest to miasto bardzo atrakcyjne pod względem turystycznym; nie bez przyczyny przyjęło się powiedzenie "Zobaczyć Neapol i umrzeć". We wrześniu i w grudniu rzesze turystów przyciąga cud św. Januarego (patrona miasta).

Pałac Królewski - widok z Placu Plebiscytowego
Pałac Królewski
Castel Nuovo
Neapol - wnętrze neorenesansowej Galerii Umberto I
Galeria Umberto I - mozaika na posadzce
Teatr San Carlo
Neapol - Zatoka Neapolitańska

Związane z Neapolem:

Spis treści

edytuj Historia

  • założony w V wieku p.n.e jako kolonia grecka Kume
  • w roku 327 p.n.e. zdobyty przez Samnitów, a w roku 290 p.n.e przez Rzymian - Neapolis
  • Neapol stał się jednym z głównych ośrodków antycznego Rzymu
  • od VI wieku formalnie we władzy Bizancjum, faktycznie niezależne miasto
  • w roku 1139 podbity przez Normanów z Sycylii i przyłączony przez Rogera II do Królestwa Sycylii
  • od roku 1226 Neapol stolicą Królestwa Sycylii - panowanie Andegawenów
  • w XIV-XV wieku jeden z głównych ośrodków włoskiego renesansu, wywierający także wpływ na Hiszpanię
  • w roku 1442 Neapol zdobył król Aragonii Alfons V - panowanie Aragonii
  • w roku 1504 Neapol, Sycylia i Sardynia zostały pochłonięte przez Hiszpanię,
  • w latach 1714 - 1735 Neapool z Sardynią dostały się pod panowanie Austrii,
  • w 1720 roku nastąpiła zamiana Sardynii na Sycylię z Sardynią
  • od roku 1735 Neapol znajduje się pod panowaniem hiszpańskich Burbonów
  • w roku 1799 Napoleon I zdobył Neapol i utworzył Republikę Partenopejską, która upadła w lipcu tego samego roku
  • w roku 1806 powstało zależne od Francji Królestwo Neapolu pod rządami Bonapartych
  • 1815 - Powstanie Królestwa Obojga Sycylii pod rządami Burbonów hiszpańskich
  • w XIX wieku ośrodek ruchów rewolucyjnych - powstania w latach 1820-21, 1848-49
  • w roku 1860 Neapol poddał się Giuseppe Garibaldiemu i wszedł w skład zjednoczonych Włoch
  • Neapol doznał poważnych zniszczeń w czasie II wojny światowej
  • okupowany przez wojska niemieckie, które zostały wyparte w wyniku powstania antyfaszystowskiego nazywanego "Cztery dni Neapolu" (wrzesień 1943).

edytuj Zabytki

  • liczne muzea
    • Museo Archeologico Nazionale, w którym znajdują się najcenniejsze znaleziska z Pompejów i Herkulanum
    • Museo di Capodimonte
    • Galleria Nazionale
  • zamki średniowieczne
    • Castel dell'Ovo - Zamek Jajeczny (XII i XVI wiek)
    • Castel Nuovo - Nowy Zamek, rozbudowany przez aragońskich władców Neapolu (XIII, XV, XVII wiek) z renesansowym bogato rzeźbionym łukiem triumfalnym Alfonsa V Aragońskiego oraz Kaplicą Palatyńską (Cappella Palatina)
  • liczne zabytkowe kościoły ciekawe architektonicznie
    • S. Maria del Carmine (XIII, XVIII wiek)
    • S. Domenico Maggiore (XIII, XVII wiek)
    • S. Maria la Nova (XIII-XVI wiek)
    • S. Giovanni a Carbonara (XIII-XVI wiek)
    • S. Lorenzo (XIII, XVIII wiek)
    • S. Agostino alla Zecca (XIV, XVII, XVIII wiek)
    • S. Chiara (XIV i XVIII wiek, po wojnie odbudowany)
    • S. Anna dei Lombardi zwany Monteoliveto (XV, XVI wiek)
    • S.S. Severino e Sossio (XV, XVI wiek)
    • S. Maria Donnaregina (Kościół barokowy - XVII wiek)
    • Gerolomini (Kościół barokowy - XVI, XVII wiek)
    • S. Filippo Neri (XVI-XVIII wiek)
    • S. Annunziata (XVIII wiek)
    • S. Francesco di Paolo (1817-46)
    • S. Giacomo degli Spanoli (Kościół renesansowy - XVI wiek)
    • Gesù Nuovo (Kościół renesansowy - XVI, XVII wiek)
  • gotycka katedra (XIII-XV wiek) z kaplicą św. Januarego
  • pałace
    • Palazzo di Capodimonte (pałac barokowy - XVIII wiek) z Nazionale Galleria di Capodimonte kolekcje malarstwa malarstwa (Mantegna, Tycjan i inni)
    • Palazzo Como (pałac renesansowy - XV wiek)
    • Palazzo Gravina (pałac renesansowy XV wiek)
    • Palazzo Salerno (pałac barokowy - XVIII wiek)
    • Palazzo Reale (królewski pałac barokowy - XVII-XIX wiek)
  • kartuz (Certosa di S. Martino)
  • katakumby rzymskie (di San Gennaro, di San Gaudioso)
  • Pompeje - odkrycia archeologiczne
  • Campi Flegrei, Solfatara

UNESCO wpisało zabytkową część Neapolu na listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego.

edytuj Kolej

W mieście znajdują się stacje kolejowe Napoli Bagnoli-Agnano Terme, Napoli Campi Flegrei, Napoli Cavalleggeri d'Aosta, Napoli Gianturco, Napoli Mergellina, Napoli Montesanto, Napoli Piazza Amadeo, Napoli Piazza Cavour, Napoli Piazza Garibaldi, Napoli Piazza Leopardi, Napoli San Giovanni-Barra

edytuj Miasta partnerskie

edytuj Słynni neapolitańczycy

edytuj Linki zewnętrzne

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Neapol
Wikinews
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Neapol tonie pod śmieciami
p • d • e
Włoskie obiekty na liście dziedzictwa UNESCO

Sztuka naskalna w Val Camonica • Kościół i klasztor dominikański Santa Maria delle Grazie z Ostatnią Wieczerzą Leonarda da Vinci w Mediolanie • Zespół zabytkowy Rzymu, dobra Stolicy Apostolskiej leżące na terenie Rzymu, korzystające z prawa eksterytorialności i bazylika św. Pawła za Murami • Zespół zabytkowy we Florencji • Wenecja wraz z laguną • Piazza del Duomo w Pizie • Zespół zabytkowy San Gimignano • I Sassi w Materze • Vicenza - miasto i wille palladiańskie w regionie Veneto • Zespół zabytkowy w Sienie • Zespół zabytkowy w Neapolu • Miasto przemysłowe Crespi d'Adda • Renesansowe miasto Ferrara i delta Padu • Castel del Monte • Trulli w Alberobello • Zabytki wczesnochrześcijańskie w Rawennie • Zespół zabytkowy w Pienzy • Pałac królewski z XVIII w. w Casercie wraz z parkiem, akweduktem Vanvitelli i zespołem San Leucio • Rezydencje królewskie dynastii sabaudzkiej w Turynie • Ogród botaniczny w Padwie • Katedra, Torre Civica i Piazza Grande w Modenie • Zespoły archeologiczne - Pompeje, Herkulanum i Torre Annunziata • Villa Romana del Casale • Su Nuraxi w Barumini • Portovenere, Cinque Terre i wyspy (Palmaria, Tino i Tinetto) • Wybrzeże amalfitańskie • Strefa archeologiczna w Agrigento • Strefa archeologiczna i Bazylika Patriarchów w Akwilei • Park Narodowy Cilento i Vallo di Diano oraz stanowiska archeologiczne Paestum i Velia oraz Certosa di Padula • Zespół zabytkowy w Urbino • Willa Hadriana w Tivoli • Asyż, bazylika franciszkańska i inne zabytki franciszkańskie • Miasto Werona • Wyspy Liparyjskie • Villa d'Este w Tivoli • Miasta późnego baroku w dolinie Noto (południowo-wschodnia Sycylia) • Sacri Monti w Piemoncie i Lombardii • Etruskie nekropolie w Cerveteri i Tarkwinii • Val d’Orcia • Syrakuzy i skalna nekropolia w Pantalica • Historyczne centrum Genui z zespołem późnorenesansowych rezydencji miejskich wzdłuż Le Strade Nuove • Mantua i Sabbioneta • Linie kolei retyckiej przez przełęcze Albula i Bernina

 
All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.