|
|
|
|
- XX -wieczni:
- Zbigniew Anusik
- Patrick Barbier, Jan Baszkiewicz, Jean Bérenger, Jeremy Black, Almut Bues, Richard Butterwick
- Pierre Chaunu, Stephen Conway, Vincent Cronin
- Christopher Duffy
- Maciej Forycki, François Furet,
- Pierre Gaxotte, Dorothy George, George Gooch, Zbigniew Góralski
- Wilhelm Jäger
- Manfred Knodt, Anna Grześkowiak-Krwawicz
- Jacques Levron, Zofia Libiszowska, Herman Lindqvist, John Lynch
- Dorothy Marshall, Simon Sebag Montefiore
- Göran Nilzén
- Jean Orieux
- Bernd Rill, John Harold Plumb, Emanuel Rostworowski, Enrique Martínez Ruiz, Romuald Rydz
- Stanisław Salmonowicz, Władysław Serczyk, Jacek Staszewski, Philip John Stead
- Cezary Taracha, George Macaulay Trevelyan
- Maria Wawrykowa, Basil Willey, Basil Williams
|
|
|
|
|
|
- premierzy:
- Robert Walpole,
- Spencer Compton,
- Henry Pelham,
- Thomas Pelham,
- William Cavendish, 4. książę Devonshire,
- Thomas Pelham,
- John Stuart,
- George Grenville,
- markiz Rockingham,
- William Pitt Starszy,
- Augustus FitzRoy,
- Frederick North,
- markiz Rockingham,
- William Petty,
- książę Portland,
- William Pitt Młodszy.
- polityka:
- Kit-Cat Club,
- Civil List,
- Izba Lordów,
- Izba Gmin,
- Ministrowie ds. Terytoriów Południowych,
- Ministrowie ds. Terytoriów Północnych,
- Foreign Office,
- Home Office,
- Torysi,
- Wigowie,
- zgniłe miasteczka,
- Admiralicja,
- Lord Wielki Steward,
- Jakobiccy pretendenci do tronu Anglii i Szkocji.
- wydarzenia:
- 1702 bitwa morska w zatoce Vigo,
- 1703-Traktat Methuena,
- 1707-unia angielsko-szkocka,
- 1715-Powstania szkockie,
- 1715-Septennial Act,
- 1718-Quadruple Alliance,
- 1720-South Sea Bubble,
- 1739-wojna o ucho Jenkinsa,
- 1759-Bitwa na Równinie Abrahama,
- 1780-Rozruchy Gordona,
- 1798-bitwa pod Abukirem.
- wielkie postacie brytyjskiej polityki:
- Matthew Prior,
- Luke Schaub,
- John Churchill, 1. książę Marlborough,
- Sarah Churchill,
- Robert Harley, 1. hrabia Oxford i Mortimer,
- Henry St John, 1. wicehrabia Bolingbroke,
- Charles Townshend,
- John Carteret, 2. hrabia Granville,
- Karol Edward Stuart,
- Simon Fraser, 11. Lord Lovat,
- Charles Hanbury Williams,
- Henry Grattan,
- John Aislabie
- literatura:
- Theatre Royal przy Drury Lane,
- John Arbuthnot; John Bull,
- Samuel Richardson,
- Samuel Johnson,
- Laurence Sterne;Podróż Sentymentalna przez Francję i Włochy, Tristram Shandy
- Tobias Smollett,
- Oliver Goldsmith,
- Horace Walpole,
- Alexander Pope; Essay on Man.
- Colley Cibber,
- John Gay; Beggars' Opera,
- James Macpherson; Pieśni Osjana,
- James Thomson; Rule Britannia,
- Frances Burney,
- Sarah Fielding,
- Jane Austen,
- Arthur Younge,
- John Cleland; Fanny Hill.
- Henry Fielding; An Apology for the Life of Mrs. Shamela Andrews , Historia życia Toma Jonesa, czyli dzieje podrzutka , The Life of Jonathan Wild the Great,
- Jonathan Swift:A Modest Proposal, Podróże Guliwera,
- Daniel Defoe: Robinson Crusoe, Moll Flanders,
- Oświecenie: filozofia i literatura polityczna:
- Encyklopedia Britannica
- John Locke,
- Joseph Addison-Richard Steele,
- Bernard de Mandeville; Bajka o Pszczołach
- Henry St John, 1. wicehrabia Bolingbroke; The Idea of a Patriot King
- George Berkeley,
- Philip Dormer Stanhope, 4. hrabia Chesterfield,
- David Hume,
- Adam Smith; Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów
- Edmund Burke; Rozważania o Rewolucji we Francji
- Joseph Priestley,
- Thomas Paine; Common Sense
- Bluestockings-Mary Wollstonecraft,
- William Jones (językoznawca),
- William Paley
- ekonomia:
- Bank of England-John Houblon,
- Barclays Bank-James Barclay,
- John Law, South Sea Bubble, Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska,
- Indie w XVIII wieku-Madras-Bombaj,
- Robert Walpole-fundusz amortyzacyjny, dług publiczny,
- ekonomia: ostatni merkantyliści: James Steuart,
- ekonomia: zwolennicy wolnego handlu:
- Nicolas Barbon,
- William Paterson,
- Adam Smith; Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów,
- David Hume,
- Thomas Pitt,
- Isaac Gervaise,
- Nathaniel William Wraxall,
- Jeremy Bentham,
- James Mill.
- muzyka: ,
- Daniel Purcell,
- Johann Christoph Pepusch, Beggar's Opera, Academy of Ancient Music,
- Giovanni Battista Bononcini,
- Nicola Porpora,
- John Stanley,
- John Blow,
- William Croft,
- Jeremiah Clarke; Marsz Króla Danii
- Maurice Greene,
- Thomas Linley,
- James Gibbes,
- John Hebden,
- William Babell,
- Charles Avison,
- John Christopher Smith,
- William Boyce,
- Willem de Fesch,
- Turlough O'Carolan,
- country-dance, Bloomsbury Market,
- Georg Friedrich Händel-Giulio Cesare in Egitto- Mesjasz-Muzyka na wodzie-Almira-Ariodante-Alcina-Juda Machabeusz (oratorium)-Izrael w Egipcie,
- Thomas Augustine Arne; Rule Britannia, God Save the Queen.
- nauka:
- Hans Sloane-Muzeum Brytyjskie,
- Isaac Newton,
- William Herschel-Uran-1781,
- Joseph Priestley ,
- James Cook, Mungo Park,
- Henry Cavendish,
- Charles Stanhope, 3. hrabia Stanhope,
- Thomas Young,
- John Dalton,
- William Jones (matematyk).
- Encyklopedia Britannica
|
- pierwsi ministrowie królów francuskich:
- Guillaume Dubois,
- Filip II Burbon-Orleański,
- Ludwik IV Henryk Burbon-Condé,
- André Hercule de Fleury,
- René Louis de Voyer de Paulmy d'Argenson,
- Étienne-François de Choiseul,
- Emmanuel Armand de Vignerot du Plessis,
- Jean-Frédéric Phélypeaux, hrabia de Maurepas,
- Charles Gravier de Vergennes,
- Étienne Charles de Loménie de Brienne,
- Jacques Necker,
- Louis Charles Le Tonnelier, baron de Breteuil,
- Jacques Necker,
- Armand Marc de Montmorin Saint-Hérem.
- sekretarze spraw zagranicznych: *Jean-Baptiste Colbert de Torcy,
- Nicolas Chalon du Blé,
- Guillaume Dubois,
- Charles Jean-Baptiste Fleuriau, hrabia de Morville,
- Germain Louis Chauvelin,
- Jean-Jacques Amelot de Chaillou,
- Adrien Maurice de Noailles,
- René Louis de Voyer de Paulmy d'Argenson,
- Louis Philogène Brûlart de Sillery,
- François Dominique de Barberie de Saint-Contest,
- Antoine Louis Rouillé,
- François-Joachim de Pierre de Bernis,
- Étienne-François de Choiseul,
- César Gabriel de Choiseul-Praslin,
- Étienne-François de Choiseul (II raz),
- Louis Phélypeaux (1705-1777),
- Emmanuel Armand de Vignerot du Plessis,
- Henri Léonard Jean Baptiste Bertin,
- Charles Gravier de Vergennes,
- Armand Marc de Montmorin Saint-Hérem,
- Paul François de Quelen, duc de la Vauguyon.
- polityka:
- sekretarze stanu od spraw: floty, hugenotów, wojny, domu królewskiego,
- generalny kontroler finansów,
- departamenty-intendenci),
- polisynodia,
- parti devot-parti philosophique,
- Nowa Francja, Akadia,
- Les Neuf Sœurs,
- Lettre de cachet,
- wielkie lub znane postacie francuskiej polityki:
- Filip de Courcillon, markiz de Dangeau,
- Markiza de Prie,
- Philibert Orry,
- Jacques-Joachim Trotti, markiz de La Chétardie,
- Madame de Pompadour,
- Guillaume-Chrétien de Lamoignon de Malesherbes,
- Joanna de Valois, hrabina de La Motte,
- Louis-Joseph de Montcalm,
- Danton,
- Robespierre.
- literatura:
- Alain-René Lesage; Diabeł Kulawy, Przygodzy Idziwego Blasa
- Pierre de Marivaux; Igraszki losu i miłości
- Pierre Beaumarchais,
- Abbé Prévost; Manon lescaut
- Denis Diderot; Kuzynek mistrza Rameau-Kubuś Fatalista i jego Pan,
- Alexis Piron,
- Jean-François Marmontel; Inkasy
- Jean-Baptiste Du Bos,
- Pierre Choderlos de Laclos; Niebezpieczne związki,
- Donatien Alphonse François de Sade; 120 dni Sodomy czyli szkoła libertynizmu, *Jean-Baptiste Rousseau,
- Louis de Rouvroy, książę de Saint-Simon; Pamiętniki Saint Simona,
- Oświecenie - filozofia i literatura polityczna:
- konserwatywne (prawe) skrzydło Oświcenia:
- René Louis de Voyer de Paulmy d'Argenson,
- Élie Fréron,
- umiarkowanie krytyczne skrzydło oświecenia:
- Bernard Fontenelle,
- Monteskiusz,
- anglomania,
- EncyklopedyściWielka encyklopedia francuska
- Denis Diderot - Kubuś Fatalista i jego pan,
- Jean Le Rond d'Alembert,
- Louis de Jaucourt,
- Voltaire - Kandyd, 1761-proces Jana Calasa,
- radykalne (lewe) skrzydło oświecenia:
- Paul d'Holbach,
- Jean-Jacques Rousseau,
- Gabriel Mably,
- Friedrich Melchior Grimm,
- literatura polityczna ostrożna/wroga wobec Idei Oświecenia:
- Pierre Desfontaines,
- Élie Fréron,
- Neofeudałowie francuscy: Henri de Boulainvillers i Henri d’Antraigues,
- reakcjoniści i kontrrewolucjoniści: Joseph de Maistre, Augustin Barruel.
- ekonomia:
- liwr.
- 1726-Ferme générale
- Bracia Pâris: Antoine Pâris (1668-1733), Claude Pâris (1670-1745), Joseph Pâris zwany Duverney (1684-1770), Jean Pâris dit de Montmartel (1690-1766), Samuel Bernard.
- merkantyliści:
- Jean Orry,
- Philibert Orry,
- fizjokraci-leseferyzm:
- François Quesnay
- Anne Robert Turgot,
- Richard Cantillon,
- Nicolas Baudeau,
- Honoré Gabriel Riqueti de Mirabeau,
- Pierre-Paul Lemercier de La Rivière,
- muzyka:
- Michel Richard Delalande; Sinfonie na wieczerze królewskie
- Jean François Dandrieu,
- Louis-Claude Daquin,
- François Couperin, Les Nations,
- Louis-Nicolas Clérambault,
- Louis Marchand,
- Marin Marais, (viola da gamba)
- Antoine Forqueray (viola da gamba) ,
- Jean-Baptiste-Antoine Forqueray;
- 1726-Concerts Spirituels,
- Jean-Marie Leclair,
- André Campra,
- Georg Philipp Telemann-Pariser Quartette,
- Christoph Willibald Gluck,
- Jean-Philippe Rameau-Hippolyte et Aricie-Castor et Pollux - Les Indes galantes - Dardanus-(1737) - Anacréon-Platée-Les Boréades,
- Ah! ça ira, Marsylianka
- nauka:
- Georges Mareschal (medycyna)
- Charles-François de Cisternay Du Fay,
- Jean-Antoine Nollet,
- Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon,
- Jean Le Rond d'Alembert,
- Pierre Louis Maupertuis,
- Émilie du Châtelet,
- Antoine Lavoisier,
- Johann Heinrich Lambert,
- Charles Coulomb-Prawo Coulomba,
- Jean-Charles de Borda,
- Joseph Louis Lagrange,
- Nicolas Gabriel Le Clerc.
- Dominique Vivant Denon
Pondicherry (Indie w XVIII wieku), 1759-bitwa na Równinie Abrahama, Nowa Francja, Akadia, Luizjana, Quebec, Francuska kolonizacja Ameryki Północnej, deportacje Akadyjczyków-1755-1759, historia Kanady Francuskiej-Montreal, Pokój paryski 1763, Cape Breton, Nowa Fundlandia,
|
|
|
|
|
- inni ważni ministrowie królów duńskich: Conrad von Reventlow, Christian Siegfried von Plessen, Christian Detlev von Reventlow, Carl Adolph von Plessen, Christian Ludvig von Plessen, Adam Gottlob Moltke, Johann Friedrich Struensee, Enevold Brandt.
- polityka: amt, Amtmand, podział administracyjny Danii
- duńscy ambasadorzy: Hans Adolf Ahlefeldt, Hans Henrik Ahlefeldt, Christian Detlev von Reventlow,
- wydarzenia: Bitwa pod Helsingborgiem (1710) Bitwa morska w Zatoce Køge (1710), bitwa pod Gadebusch, Pożar Kopenhagi w 1728,
- postacie duńskiej polityki: Anna Sophie von Reventlow, Poul Juel, Luiza Meklemburska, Johann Hartwig Ernst von Bernstorff, Christian Ditlev Frederick, hrabia Reventlow, Joachim Ahlefeldt.
- armia: Frederik Ahlefeldt
- społeczeństwo: pietyzm, demografia wieku XVIII.
- literatura: Ludvig Holberg, Ambrosius Stub, Dorothea Biehl,
- Oświecenie-pietyzm: Johannes Bartholomaeus Bluhme (1681-1753), Erik Pontoppidan (1698-1764) czy Hans Adolf Brorson (1694-1764).
- prasa: Erik Pontoppidan, Danmarks og Norges ökonomiske Magazin.
- historiografia: Hans Gram, Jacob Langebek, Peter Friderik Suhm
- ekonomia: Duńska Kompania Wschodnioindyjska, Heinrich Carl von Schimmelmann, Christian Ditlev Frederick, hrabia Reventlow, Otto Diederich Lutken, Danmarks og Norges ökonomiske Magazin.
- malarstwo: Królewska Duńska Akademia Sztuk (1754), Jens Juel, Johan Frederik Clemens (1748-1831).
- architektura: architektura barokowa w Skandynawii, Christiansborg, Århus, Altona.
- muzyka: Dietrich Buxtehude, Reinhard Kaiser, Johann Adolf Scheibe, Kong Kristian.
- nauka: Ole Rømer, Hans Christian Ørsted, Christian Ditlev Frederick, hrabia Reventlow, Erik Pontoppidan
|
 
- Królestwo Szwecji od lat osiemdziesiątych do 1718 roku monarchia absolutna, Era wolności (1718-1772), od 1772 znów monarchia absolutna.
- władcy Szwecji: Karol XII, Ulryka Eleonora Wittelsbach, Fryderyk I Heski, Adolf Fryderyk, Gustaw III, Gustaw IV Adolf Szwedzki.
- Ståndsriksdagen - parlament stanowy, Riddarhuset - siedziba stanu arystokratycznego.
- Lantmarskalk: Per Ribbing, Arvid Horn, Swen Lagerberg, Arvid Horn, Charles Emil Lewenhaupt, Carl Gustaf Tessin Charles Emil Lewenhaupt, Mattias Alexander von Ungern-Sternberg, Henning Gyllenborg, Axel von Fersen, Thure Gustaf Rudbeck, Axel von Fersen, Axel Gabriel Leijonhufvud, Eric Ruuth, Magnus Fredrik Brahe.
- przewodniczący Szwedzkiej Rady królewskiej (kanceli president) : Bengt Gabrielsson Oxenstierna, Carl Piper, Nils Gyldenstolpe, Arvid Horn, Carl Gyllenborg, Carl Gustaf Tessin, Anders Johan von Höpken, Claes Ekeblad, Carl Gustaf Löwenhielm, Fredrik von Friesendorff, Claes Ekeblad (II raz) , Ulrik Scheffer, Joachim von Düben, Ulrik Scheffer (II raz), Gustaf Filip Creutz, Malte Ramel, Emanuel de Geer, Johan Gabriel Oxenstierna, Karl Wilhelm von Düben, Ulrich Gustaf Frank, Evert Wilhelm Taube, Christofer Bogislaus Zibet, Fredrik Sparre, Nils Anton Augustus Bark, Christofer Bogislaus Zibet.
- Szwedzki kanclerz nadworny:
- polityka: 1680-Wielkie redukcje, Partia Holsztyńska, Hattpartiet (Partia kapeluszy), Mösspartiet (partia czapek), Riksmarsk, Riksmarskalk, Kommerskollegium, Królewski Order Serafinów, Gustavianerna, Gubernatorzy miasta Uppsala, Brytyjscy ambasadorzy w Szwecji.
- dyplomaci --Szwedzcy ambasadorzy: Gustaf Mauritz Armfelt
- szwedzcy posłowie w Danii: Pehr Adlerfelt,
- wydarzenia: III wojna północna, Pokój w Nystad, Era wolności (1718-1772), 1749-Tabellverket, 1753-Kungliga Vitterhetsakademien, zniesienie cenzury w Szwecji (1766), Wojna rosyjsko-szwedzka (1788-1790)
- wielkie postacie szwedzkiej polityki: Daniel Niklas von Höpken, Magnus Stenbock, Karl Nieroth, Claes Ekeblad Starszy, Carl August Ehrensvärd,
- armia: Carl Gustaf Rehnskiöld, Adam Ludwik Lewenhaupt, Henrik Magnus von Buddenbrock, Charles Emil Lewenhaupt, Carl De Geer, Henrik Otto von Albedyl.
- społeczeństwo: demografia wieku XVIII, 1749-Tabellverket, Tryckfrihetsförordningen.
- gospodarka: 1731-Szwedzka Kompania Wschodnioindyjska.
- literatura: Gustaf Filip Creutz, Akademia Szwedzka, Johan Henrik Kellgren, Johan Gabriel Oxenstierna, Anders Johan von Höpken.
- prasa: 1766-Tryckfrihetsförordningen, Post- och Inrikes Tidningar, Johan Henric Kellgren, Carl Lenngren, Stockholmsposten (1778).
- malarstwo:
- architektura: architektura barokowa w Skandynawii, Riddarhuset, Drottningholm, Karlskrona; Fredrikskyrkan, Trefaldighetskyrkan, Kościół Admiralicji, Nicodemus Tessin Starszy, Nicodemus Tessin Młodszy, Daniel Cronström, Carl August Ehrensvärd.
- muzyka: Johan Helmich Roman, Johan Joachim Agrell, Carl Michael Bellman-Gustafs skål, Szwedzka Królewska Akademia Muzyczna, Joseph Martin Kraus.
- nauka: 1739-Królewska Szwedzka Akademia Nauk, 1749-Tabellverket, 1753-Kungliga Vitterhetsakademien, Anders Celsius, Karol Linneusz-Genera Plantarum, Anders Gustaf Ekeberg, Emanuel Swedenborg,Axel Frederik Cronstedt, Charles De Geer.
|
|
|
|
|
- postacie holenderskiej polityki: Anthonie Heinsius, Abel Tassin de Alonne, Simon van Slingelandt, Juan Guillermo Ripperdá, Joan Derk van der Capellen tot den Pol, Ludwig Ernst von Braunschweig-Lüneburg-Bevern, Johan Nicolaas Abo, Rodzina Akersloot,Assuerus Aldringa, ród van Alphen, Jan Six II,
- gospodarka: 1753-Douwe Egberts, Sacharias Amyot, Jan Six II.
- literatura: wydawnictwo Elsevier, Michiel de Swaen, Jan Luyken, Bernard de Mandeville, Hieronymus van Alphen, Cornelis van der Aa, Pierre Jean Baptiste Charles van der Aa,
- prasa: Justus van Effen-Hollandsche Spectator-(wyd. 1731-1735)
- malarstwo: Jean-Baptiste van Mour
- architektura: architektura barokowa w Holandii, Het Loo, Chinoiserie.
- muzyka: Willem de Fesch, Henrico Albicastro, Unico van Vassenaer, Pietro Locatelli, Josina Boetzelaer.
- nauka: Christiaan Huygens, Antonie van Leeuwenhoek, Bernard de Mandeville, Hermann Boerhaave, Gerard van Swieten, Gottfried van Swieten. Daniel Gabriel Fahrenheit-(od 1709 w Holandii), wydawnictwo Elsevier, Pieter van der Aa.
- kolonie holenderskie: Holenderskie Indie Wschodnie, Gujana Holenderska, Batawia.
|
- Primero Secretario de Estado:
- Jean Orry,
- Pedro Fernandez del Campo y Angulo, markiz Mejorada,
- Manuel de Vadillo y Velasco,
- José de Grimaldo,
- Juan Bautista Oredain, markiz Paz,
- José de Grimaldo,
- Juan Guillermo Ripperdá,
- José de Grimaldo,
- Juan Bautista Oredain, markiz Paz,
- José Patiño,
- Sebasitián de la Quadra y Llarena, markiz Villarías,
- José de Carvajal y Lancaster,
- Fernando de Silva y Álvarez de Toledo, markiz de Huéscar,
- Ricardo Wall,
- Jerónimo Grimaldi,
- José Moniño, hrabia Floridablanca,
- Pedro de Aranda,
| |
.svg)
.svg)