Biwak armii rosyjskiej w czasie stanu wojennego w Warszawie 1861
Stan wojenny - jeden ze stanów nadzwyczajnych, polegający na przejęciu administracji przez wojsko.
edytuj Stan wojenny w prawie polskim
W Polsce stan wojenny może być wprowadzony przez Prezydenta Rzeczypospolitej na wniosek Rady Ministrów w formie rozporządzenia na części albo na całym terytorium państwa, w razie zewnętrznego zagrożenia państwa, w tym działaniami terrorystycznymi, zbrojnej napaści na terytorium RP lub gdy z umowy międzynarodowej wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji. Rozporządzenie o wprowadzeniu stanu wojennego Prezydent musi przedstawić Sejmowi w ciągu 48 godzin od podpisania. Sejm ma obowiązek niezwłocznie rozpatrzyć owo rozporządzenie, może je również uchylić bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
Wprowadzenie stanu wojennego oznacza możliwość ograniczania zagwarantowanych Konstytucją wolności i praw człowieka i obywatela, a także zmiany kompetencji organów władzy publicznej. Jednakże Konstytucja zakazuje ograniczania wolności i praw człowieka i obywatela, takich jak: godność człowieka, obywatelstwo, ochrona życia, humanitarne traktowanie, ponoszenie odpowiedzialności prawnej, dostęp do sądu, dobra osobiste, sumienie i religia, petycje, oraz rodzina i dziecko. Wyklucza także możliwość ograniczania tychże wolności i praw człowieka i obywatela wyłącznie z powodu rasy, płci, języka, wyznania lub jego braku, pochodzenia społecznego, urodzenia oraz majątku.
Jeżeli w czasie stanu wojennego Sejm nie może zebrać się na posiedzenie, Prezydent na wniosek Rady Ministrów może wydawać rozporządzenia z mocą ustawy, które podlegają potem zatwierdzeniu przez Sejm na najbliższym posiedzeniu.
edytuj Stan wojenny na terenie Polski
edytuj Akty normatywne regulujące funkcjonowanie państwa podczas obowiązywania stanu wojennego w Polsce
| # |
Akt normatywny |
Data wejścia w życie |
Data uchylenia |
Uwagi |
| 1 |
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 stycznia 1928 r. o stanie wojennym
(Dz. U. z 1928 r. Nr 8, poz. 54 i Dz. U. z 1934 r. Nr 110, poz. 976)
|
28 stycznia 1928 |
30 czerwca 1939 |
|
| 2 |
Ustawa z dnia 23 czerwca 1939 r. o stanie wojennym
(Dz. U. z 1939 r. Nr 57, poz. 366)
|
30 czerwca 1939 |
po 1945 |
Desuetudo |
| 3 |
Dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym
(Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 154, Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 18 i Dz. U. z 1989 r. Nr 34, poz. 178)
|
14 grudnia 1981
(z mocą od 12 grudnia 1981) |
26 października 2002 |
|
| 4 |
Dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego
(Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 156)
|
14 grudnia 1981
(z mocą od 12 grudnia 1981) |
25 września 2002 |
|
| 5 |
Dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do właściwości sądów wojskowych spraw o niektóre przestępstwa oraz o zmianie ustroju sądów wojskowych i wojskowych jednostek organizacyjnych Prokuratury Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w czasie obowiązywania stanu wojennego
(Dz. U. z 1981 r. Nr 29, poz. 157 i Dz. U. z 1985 r. Nr 31, poz. 138)
|
14 grudnia 1981
(z mocą od 12 grudnia 1981) |
25 września 2002 |
|
| 6 |
Ustawa z dnia 25 stycznia 1982 r. o szczególnej regulacji prawnej w okresie stanu wojennego
(Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 18, Dz. U. z 1982 r. Nr 41, poz. 272 i z 1983 r. Nr 66, poz. 279)
|
25 stycznia 1982 |
26 października 2002 |
|
| 7 |
Ustawa z dnia 18 grudnia 1982 r. o szczególnej regulacji prawnej w okresie zawieszenia stanu wojennego
(Dz. U. z 1982 r. Nr 41, poz. 273, z 1983 r. Nr 66, poz. 279 i Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 556)
|
19 grudnia 1982 |
26 października 2002 |
|
| 8 |
Ustawa z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. z 2002 r. Nr 156, poz. 1301, Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2261 i Dz. U. z 2004 r. Nr 107, poz. 1135)
|
26 października 2002 |
|
Obowiązuje |
|