Zodiak.html



Ten artykuł dotyczy astronomii i astrologii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Zodiak ma dwa znaczenia: astronomiczne i astrologiczne.

edytuj Astronomia

W astronomii są to nazwy 13 nieregularnych gwiazdozbiorów ekliptyki, widocznych na północnej sferze niebieskiej.

Punkty przecięcia równika niebieskiego z ekliptyką nazywamy punktami równonocy: wiosennej i jesiennej. W punktach równonocy znajduje się Słońce, gdy wchodzi w gwiazdozbiór Barana (pod koniec marca), względnie gwiazdozbiór Wagi (pod koniec września).

Za kalendarzowy początek wiosny astronomicznej przyjmuje się punkt równonocy, który wypada przy przecinaniu równika ziemskiego przez Słońce w swoim ruchu rocznym. Jest to przeważnie 21 marca, lub dzień sąsiedni. Analogicznie początkiem jesieni jest 23 września - drugie, jesienne przecięcie równika.

edytuj Zodiak astronomiczny

(daty określają okres pobytu Słońca na tle kolejnych, nieregularnych odcinków ekliptyki)

Nazwa	Daty	Symbol	Słońce w gwiazdozbiorze
Baran	20 IV – 14 V		25 dni
Byk	14 V – 21 VI		38 dni
Bliźnięta	21 VI – 21 VII		30 dni
Rak	21 VII – 11 VIII		21 dni
Lew	11 VIII – 17 IX		37 dni
Panna	17 IX – 31 X		44 dni
Waga	31 X – 23 XI		23 dni
Skorpion	23 XI – 30 XI		7 dni
Wężownik	30 XI – 18 XII		18 dni
Strzelec	18 XII – 19 I		32 dni
Koziorożec	19 I – 16 II		28 dni
Wodnik	16 II – 12 III		24 dni
Ryby	12 III – 19 IV		38 dni

edytuj Astrologia

W astrologii są to nazwy 12 regularnych sektorów ekliptyki, do których przypisano arbitralnie różne znaczenia wykorzystywane przy stawianiu horoskopów.

Ekliptykę podzielono w starożytnym Babilonie około roku 500 p.n.e na 12 równych części po 30°. Nazwy 12 znaków (nie 13 gwiazdozbiorów) Zodiaku podzielone na cztery pory roku:

• Baran, Byk, Bliźnięta - znaki wiosenne.
• Rak, Lew, Panna - znaki lata.
• Waga, Skorpion, Strzelec - znaki jesienne.
• Koziorożec, Wodnik, Ryby - znaki zimowe.

W czasach, gdy podzielono ekliptykę na znaki Zodiaku, punkt Barana, który rozpoczyna znak Barana, znajdował się w gwiazdozbiorze Barana.

Na skutek precesji osi ziemskiej punkt Barana w ciągu tych 2500 lat przesunął się o około 30°, czyli na początek gwiazdozbioru Ryb.

W pasie Zodiaku poruszają się Słońce, Księżyc i planety. Ich pozycja przypada zawsze na jakiś znak Zodiaku (znak, a nie gwiazdozbiór).

Motyw zodiaku był tematem przewodnim wielu filmów, m in. serialu kryminalnego Horoskop śmierci. Łacińskie nazwy znaków zodiaku noszą kolonie z serialu Battlestar Galactica.

edytuj Zodiak astrologiczny

Nazwa	Daty	Symbol
Baran	21.3 – 20.4
Byk	21.4 – 20.5
Bliźnięta	21.5 – 21.6
Rak	22.6 – 22.7
Lew	23.7 – 23.8
Panna	24.8 – 22.9
Waga	23.9 – 23.10
Skorpion	24.10 – 22.11
Strzelec	23.11 – 21.12
Koziorożec	22.12 – 20.01
Wodnik	21.01 – 18.2
Ryby	19.2 – 20.3

edytuj Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Zodiak

• Podstawowe zagadnienia z zakresu astronomii
• Znaki zodiaku w wystroju malarskim synagog
• Zodiak chiński